شعر خوانی در جمع شماری از شاعران و هنرمندان فرانسوی،آمریکای لاتین، آفریقائی و عرب در فستیوال تابستانی انجمن هارماتان

شعر خوانی در جمع شماری از شاعران و هنرمندان فرانسوی،آمریکای لاتین، آفریقائی و عرب در فستیوال تابستانی انجمن هارماتان
جمعه شب سی ژوئیه 2010 ساعت هشت شب در محل انجمن فرهنگی هارماتان درمرکز پاریس ودر مقابل کلیسای نوتردام فستیوال تابستانی این انجمن با شرکت شماری از شاعران، خوانندگان، نوازندگان و موسیقیدانان فرانسه، آنتیب، تاهیتی، الجزایر، مصر، سوریه، رومانی،تونس، اسپانیا برگزار شد . در این فستیوال هنرمندان و شاعران خانم مگی دو کوستر شاعر،.خانم مارلینالیساماشلا نویسنده و شاعر،آقای ماریوسچلاروشاعر. آقای خالدروموشاعر. آقای لرسم شاعر. خانم نسیم الدوگون شاعر.استاد عثمان خلیل شاعر و موسیقیدان.استاد گائیس جاسر پیانیست برجسته خانم دانیل رادا خواننده سوپرانو.یاون نوائی استاد پیانو. استاد ماهر ملکی استاد عود، بازخوانی کردند خواندند و نواختند دردومین قسمت این برنامه اسماعیل وفا بعنوان شاعر مدعو از ایران همراه با خانم مگی دو کوستر شاعر و مترجم شعرها به فرانسه، و خانم ماریلنا لیسا ماشلا نویسنده و شاعر و ژورنالیست رومانیائی و مترجم شعرها به زبان رومن چهار قطعه از شعرهای خود را که همزبان به زبانهای فرانسه و رومن ترجمه میشدباز خواند. فستیوال در ساعت دوازده با صرف شام پایان یافت

هشت شعر از شعرهای اسماعیل وفا درمجموعه نغمه های فراتر از مرزها

مجموعه نغمه های فراتر از مرزها بزودی به زبانهای فرانسه و رومن منتشر خواهد شد. در این مجموعه سیصد صفحه ای،شعرهای چهل و پنج شاعر جهان از چهل و پنج کشور در کنار هم منتشر میشوند.از ایران تعدادی از شعرهای این مجموعه از شعرهای پارسی و از شعرهای اسماعیل وفا انتخاب شده است چند شعر از این شعرها را میخوانید1
france
UN LIEU RETIRÉÀ côté d’un archer vieux et oublié
Rêverie
Entre la note éteinte
Sous le rayonnement d’une bougie qui brûle au milieu d’un rêve
J’écris mes poèmes
Mes rêves
À côté de l’archer vieux et oublié
Entre un rêve
Et au rayonnement d’une bougie qui brûle au milieu d’un rêve
****
roman
LOC FERIT
Lîngă un bătrîn şi uitat arcaş
Visare
Între o notă stinsă
La lumina unei lumînări ce arde în toiul unui vis
Îmi scriu poemele
Visele
Lîngă un bătrîn şi uitat arcaş
Ïntre vis
Şi lumina unei lumînări ce arde în toiul unui vis

perse
خلوتگاهكنارآرشه‌ي پيرازياد رفته
رؤيائي،
در ميان نت خاموش
در پرتو شمعي ميان رؤيائي
شعرهايم را مي نويسم
رؤياهايم را،
كنار آرشه‌ي پير از ياد رفته
ميان رؤيائي
در پرتو شمعي ميان رؤيائي …
******
2
france
PRIEREBeauté
Deviens plus belle
Que je devienne plus beau.
Je suis beau
Rends-moi plus beau
Pour que tu deviennes plus belle.
Un miroir dans le ciel
Ou un miroir sur la terre
Ou deux miroirs face-à-face
Personne ne sait, mais
Beauté
Deviens plus belle
Que je devienne plus beau.

romain
RUGĂFrumuseţe
Fă-te mai frumoasă
Ca să devin mai frumos.
Sunt frumos,
Fă-mă mai frumos
Ca tu să devii mai frumoasă
Oglindă e cerul
Sau oglindă e pămîntul
Sau două oglinzi faţă-n faţă
Nimeni nu ştie, dar
Frumuseţe
Fă-te mai frumoasă
Ca să devin mai frumos
perse
نیایشزیبائی
زیباتر شو
تا زیباتر شوم

زیبایم
زیباترم کن
تا زیباتر شوی

اینه ای در آسمان
یا آینه ای بر زمین
یا دو آینه در برابر هم
کسی نمیداند اما
زیبائی
زیباتر شو
تا زیباتر شوم
3
france
PASSIONEL
Tout le monde m’aime
A part toi, que j’aime
J’aurais aimé que tout le monde soit mon ennemi
A part toi, qui m’est hostile.

romain
PATIMĂToată lumea mă iubeşte
Mai puţin tu, pe care o iubesc
Mi-ar fi plăcut ca întreaga lume să-mi fie duşmană
Mai puţin tu, care îmi eşti ostilă.
perse
(آرزو)همه
مرا دوست دارند
جز تو
كه مرا دشمني
اي كاش همه مرا دشمن بودند
جز تو
كه مرا دوست مي داشتي
4
france
TU NE RESTERAS PAS LONGTEMPS NUE
Quand tu te mets nue
Tu ne resteras pas longtemps nue !
Je couvrirai ta nudité
Du crépuscule jusqu’à l’aube
Par mes baisers qui sont tisses
Morceau par morceau et fil par fil.
romain
NU VEI RĂMÎNE MULT TIMP GOALĂ
De te dezbraci
Nu vei rămîne mult timp goală!
Goliciunea ţi-o voi acoperi
De la apus pînă-n zori
Cu sărutările mele ţesute
Bob cu bob şi fir cu fir.
perse
(ديري عريان نخواهي ماند)عريان كه مي شوي
ديري عريان نخواهي ماند
تار
به تار
و پود
به پود
بر عرياني ات جامه اي مي پوشانم
كه از بوسه هايم بافته ام
از آغاز شب
تا آغاز صبح.

5
france
LA LUNE BRILLELa lune brille
Les saints dorment
Seul
Le plus isolé renégat est éveillé
A la recherche du seigneur
La lune brille.

romain
STRĂLUCEŞTE LUNAStrăluceşte luna
Sfinnţii dorm
Singur
Cel mai însingurat renegat stă treaz
În căutarea Domnului
Străluceşte luna.

perse
قديسان در خوابندماه مي تابد
قديسان در خوابند!
تنها
تنهاترين مُرتد شهر بيدار مانده است
در گفتگو با خدا،
6
france
L’EXIL
la planète devient une catapulte
et moi tournoyant
petit caillou lâche, fuyant
et les siècles
s’abattirent – baisser de rideaux précipité –
sur mes paupières fermées dans un sommeil
comateux, prélude de la mort.

lâche
et
en suspens
je m’envole dans un ciel de chaux et de silence et m’éloigne
soucieux de la floraison du chèvrefeuille grimpant de ma main
je hèle
ma planète perdue
romain
EXILplaneta devine catapultă
iar eu propulsat
îndepărtată, laşă pietricică,
iar secolele
se năpustiră - să coboare cortina se grăbesc –
peste pleoapele mele închise de un somn
comatos, preludiu al morţii.
laş
şi
suspendat
îmi iau zoborul spre un cer de var şi de tăcere şi mă-ndepărtez
îngrijorat de înflorirea trifoiului căţărat pe mîna mea
îmi strig
planeta mea pierdută

perse
تبعیدجهان فلاخنی گشت چرخان
من سنگپاره ای رها و گریزان
و قرنها
پرده هائی که شتابان بر پلکهای فرو بسته من
در بی خویشی و خوابی مرگ آور فرود آمدند
رها و معلق
در آسمانی از آهک و سکوت پرواز میکنم و دو میشوم
و نگران به گل نشستن پیچک کوچگ خانه ام
سیاره گمشده خویش را اواز میدهم

7
france
L’ARC-EN-CIEL DE TON SOURIRE

de ton sourire s’est levé un arc-en-ciel
jusqu’à mes yeux
dans mon cœur un arbre est couvert de fleurs
et une brise
jusqu’à mes lèvres
jusqu’à mes doigts
regarde !
d’ores et déjà j’écris un poème.

d’ores et déjà j’écris un poème pour toi
un poème
fait de gouttes de pluie
de feuilles de brins
au rythme des pagaies d’une barque emplie
de fleurs blanches et parfumées
traversant mes veines
sur l’air du chant du marinier.
regarde !...

romain
CURCUBEU DIN ZÎMBETUL TĂU

din zîmbetul tău se ridică un curcubeu
pînă la ochii mei
în inima mea un copac încărcat de flori
şi o briză
pînă la buzele mele
pînă la degetele mele
priveşte!
deja scriu un poem.

deja scriu pentru tine
un poem
făcut din picături de ploaie
din fire de iarbă
în ritmul vîslei bărcii pline
cu flori albe şi parfumate
traversîndu-mi venele
prin aerul cîntecului unui matelot.
priveşte!...

perse
از لبخندت رنگین کمانی بر آمد تا چشمانماز لبخندت رنگین کمانی بر امد تا چشمانم
در قلبم درختی به شکوفه نشست و نسیمی
تا لبهایم
و تا انگشتانم
نگاه کن من اینک شعری مینیسم

من اینک شعری مینویسم برای تو
از قطرات باران
برگهای شمشاد
و آهنگ پاروهای زورقی پر گل
که میگذرد در رگهایم
با آواز زورق بانش
سپید و عطر اگین
نگاه کن
8
france
QUAND VOUS VIENDREZ
Quand vous viendrez
Apportez-moi un morceau de coucher de soleil
Un ballot de clair de lune
Une cruche d’eau fraiche
Et sur le petit toit de la galerie de notre maison
Prenez une esquisse du sommeil
Chaud et charmant comme du cachemir.

Quand vous viendrez
Apportez-moi une ecuelle du sable du desert
Pour que j’y revois
Les traces de mes pieds d’enfante
Et n’oubliez surtout pas
De m’apporter une montagne lointaine
Pour qu’en son sein
Hurlant de tout cœur
A mon propre echo je puisse preter l’oreille
Quand vous viendrez…

romain
CÎND VEŢI VENI
Cînd veţi veni
Aduceţi-mi o bucată de apus de soare
Un pachet de clar de lună
Un ulcior de apă proaspătă
وقتی که آمدید
perse
وقتی که آمدیدیک تکه از غروب برایم بیاورید
یک کوله ماهتاب
یک کوزه آب سرد
وز پشت بام کوچگ ایوان خانه مان
طرحی زترمه های دل انگیز و گرم خواب

وقتی که آمدید
یک کاسه شن ز دشت برایم بیاورید
تا جای پای کودکیم را
بر آن دو باره ببینم
وز یادتان مباد فراموش
یک کوه دور دست برایم بیاورید
تا در میان آن
از دل کشم غریوی و دیگر بار
پژواک خویش را دوباره ببندم گوش
وقتی که آمدید
-----------------------------------

آینه ها. اسماعیل وفا

آینه ها
بر دیوارهای اتاقهای روشن
یا در کنج راهروهای غروبزده
در میان قابهای قهوه ای کنده کاری شده
یا بر کاشی های آبی و عریان حمامها
در کنار آخرین پله زیرزمین ها
همسایه با کتابهای به خواب رفته
وکفشهای از یاد رفته غمگین
و روزنامه های نمناک
چه بسیارند آینه ها!.


چه بسیارند آینه ها
مات و درخشان!
آینه هائی که ما را به توقف وادارمی کنند
آینه هائی چون برکه ای از جادو و زمان
آینه هائی برای دیدن
آینه هائی برای اندیشیدن
آینه هائی برای دست سائیدن بر خاطره ها
برای بوئیدن وگاهی برای گریستن
آینه هائی خاموش و راز دار!
آینه هائی سخنگو و راستگو
آینه هائی که ما در آن جوانی خود را تماشا کردِیم
دندانهای سپید و گیسوان سیاه
وانقباض عضلات نیرومند بی مرگمان را
چون کلافهائی از پولاد مواج و گرم
و زردی گندمزارها را
درعریانی معشوق دور دوست
آینه هائی برای باز نگریستن نخستین زن
و نخستین مرد
برای نگریستن بهشتی بی مار
بی خدا
و بی شیطان
آینه هائی که در آنها
پدران ما دور از ما
پس از سالها سالخوردگی خود را پذیرفتند
ویرانی شانه های سرما زده خود را
و پس از آبیاری گلدانهای شمعدانی
کلاه خود را برمیخ آویختند و دراز کشیدند و مردند
آینه هائی که در آنها فرزندان ما طلوع خود را می نگرند
و ما غروب خویش را می نگریم
و کلاه خویش را از سر بر می داریم.


چه بسیارند آینه ها
آینه هائی با چشم اندازهای چشمه ها وگورستانها
آینه هائی با افقهائی از ستاره و ظلمت
آینه هائی با چمدانهائی از رازهای نهان
و قفلهای ناپیدا
آینه هائی که در آن دختران کوچک گیسوان بافته خود
و زنان جدال پوست عطر آگین خود را با زمان تماشا کرده اند
آینه هائی برای میزان کردن کراوات!
آینه هائی برای تنظیم خطوط پیشانی ابروها چشمها
آینه هائی برای رگلاژ سبیلها لب ها و لبخندها
پیش از آنکه به سالنهای شلوغ وارد شویم
و دروغ بگوئیم و بشنویم!
آینه هائی برای تنظیم شانه ها وشکمها
برای تنظیم باسن ها و پستانها
برای آنکه به شکل خواست دیگران درآئیم
و خود را پنهان کنیم!
آینه هائی که خود را در ما تماشا می کنند
آینه هائی که زمان در آنها ایستاده است
آینه هائی که زمان در آنها می گذرد
آینه هائی که نیمه شبها نورهای سبز از آنها می تراود
و پریان در اعماقشان می رقصند
آینه هائی برای ارواح و مردگان بی خطر
آینه هائی بی انتها تر از ناشناس ترین دشتها
و آینه هائی عمیق تر از ژرف ترین دریاها
آینه هائی برای اشراق و طلوع معرفتی نهان
آینه هائی با هزاران بخور دان
آینه هائی که تمام کتابخانه های جهان را در ما مشام ما می پراکنند
آینه هائی به تعداد مردگان و زندگان
آینه هائی که گذشته در آنها تلنبار شده است
اما آینده را در آن می بینیم
آینه هائی که در آن گور کنان
زمین را در کنار گهواره ما حفر می کنند
وما از پستان مادرمان شیر می خوریم
آینه هائی برای ستارگان
آینه هائی برای این که بدانیم مخلوقیم و مرکب
پس فنا شونده و گسست پذیر
آینه هائی که کفر در آنها می درخشد
چون صاعقه ای خروشان
و ایمان در آن می گذرد
چون چراغی در اعماق شب
آینه هائی شکسته از خشم
شکسته از یاس
و شکسته از سختی دیوارها.


در آنسوی تمام این آینه ها
در اعماق ما
در گمشده ی بسته ترین قفلی بی کلید
آینه ای هست
که با ما زاده می شود
با ما می درخشد و می بالد
و باما می شکند و غبار می شود
در آنجاست که هرشب
در اعماق خلوتی که جز ما را بدان راه نیست
خود را باز می یابیم
و خود را می نگریم
و خود را می شناسیم....
15می 2007

.ای عشق جنون آسا. اسماعیل وفا

 
اي عشق جنون آسا باز آي دمي ما را
شورنده چنان دريا روينده چو جنگل ها
تا موج زند در دل گل بر سر گل شنگرف
يا آنكه بغرد مست دريا به سر دريا
باز آي و بشوي از دل اي عشق غبار مرگ
كز بس كه به دل مانده ست گرديده چنان خارا
آنسان كه بنتواند زين سنگ گران خيزد
از زخمه و زخم دل از ژرف جگر آوا
آن‌سان كه نه بتواند مستانه فرو ريزد
بر دفتر و ديوانم از پنجه من رؤيا
ياد خوش ن ايام غرق گل و سنبل باد
كز شعله شوري سرخ اين ديده خون‌پالا
بر هر در و هر ديوار هر لحظه يكي تصوير
مي جست و فرو مي ريخت چون اشك بر اين طغرا
ياد خوش آن ايام غرق گل و سنبل باد
كز مرحمت‌ات اي عشق جان بود به دل يكتا
وين‌گونه به شيدائي بر مي شد و مي توفيد
بر اوج و فرودش خوش كشتي دل شيدا
اي اوج و فرود من چنگ من و رود من
درد من و دود من بنماي چه شد دل را
كز جادوي خاموشي در قعر فراموشي
سر هشته و در ظلمت افكنده به سر شولا
اين قلب همان دل بود كاندر گذر افلاك
خورشيد صفت مي سوخت شوريده و اندروا
اين ديده همان باشد كو را ز جهان و جان
هر لحظه عيان ميشد صد پهنه ناپيدا
اين سينه همان باشد كز بسكه فراخي داشت
ميافت جهاني را اندر نفسي يكجا
آوخ كه از آن ديده زآن قلب و از آن سينه
بينم كه دگر باقي چيزي نبود بر جا
شمعي‌ست كه ميسوزد در معبر روح مرگ
من منتظرم تا كي يكسر بشود يغما
افسانه من با شعر ياد آوردم هر دم
زآن قصه كه ميگويند از افعي و مار افسا
اين شرزه وحشي بود در پنجه من تا رام
آرام از او بودم در غمكده دنيا
بي شعله تو اي عشق اي جادوي جاويدان
باطل چو طلسم آمد من ماندم و اژدرها
ميپيچد و مي پيچم ميغرد و ميلرزم
از درد به خود اكنون تا رخ چه دهد فردا
ما تزكيه خود را از خون جگر داديم
شايد كه بر آيد بانگ قد افلح من زكي
اي عشق جنون آسا باز آي دمئ ما را
باز آي دمي ما را باز آي دمي ما را

1366

سه عارفانه.از دیوان منتشر نشده غزلهای اسماعیل وفا

اینها غزلهای دل و تنهائی من است در کشاکشهای کفر و ایمان و تلاطمهای روح و جان. در حقیقت دفتر خاطرات شخصی و غزلهائی که تنها برای خود و زمزمه کردن نوشته ام شماری را میخوانید.اسماعیل وفا

عارفانه 1
چون هيچكس نبود به فكر قرار ما
اي دل تو باش تا به قيامت حصار ما
بشكف به خويش و خلوت خود چون در اين خزان
بينم كه دير و دور بود نو بهار ما
ديديم عاقبت كه تهي شد ز اعتبار
بر اين حباب خاك دريغا غبار ما
وآن سرو سر بلند كه پرورده شد به خون
خونخواره گشت و گشت در اين باغ دار ما
با اين همه مباد غمت چون در اين فلك
باشد طواف مهر به دور مدار ما
درياي پر زموج اميديست بيكران
اين خاطر شكسته نوميد وار ما
با صبح و شام وقت شناسي نكرده ايم
تا بشكند ز ظلمت شب اعتبار ما
جولانگهي‌ست دشت ازل تا ابد «وفا»
در اين ميانه عشق پيام و شعار ما
1367
عارفانه 2
نيست جز آفاق و انفس كرسي و ديهيم ما
آسمان با گنج هايش زر ما و سيم ما
عمري اندر بيم لرزيديم و از بعد وصال
ميگريزد نفس وحشت بي جگر از بيم ما
هفت دوزخ را پي خود يافتن كرديم طي
تا عيان امد كلام احسن التقويم ما
سالها در دود عصيان سوختيم و عاقبت
يار ما زد مهر لطف خويش بر تسليم ما
اي منجم زحمت بيهوده ميداري برو
مانده اسطرلابها در عجز از تنجيم ما
معرفت نو كن كه دست يار در آفاق عشق
ريخت در هم چرخش پارينه وتنظيم ما
مرگ روشن شد «وفا» رخشيد نوري جاودان
خنده مي آيد مرا از مجلس ترحيم ما
13 68
عارفانه 3
اگر غريبه نگردند مهر و مه با ما
چه غم از آنكه وزد تند باد حادثه ها
بگير ساغر و يكسر به كام تشنه بريز
چو در نهايت و فرجام ساقي است خدا
غرض از اين همه يارب رضاي خاطر توست
نكرده ايم طمع زين نمد كلاهي را
كه چون زكف برود همچو مدعي گوئيم
بدل شدست دريغا بقاي ما به فنا
زتوست آنچه زديروز و آنچه در امروز
به دست توست زمام زمانه ي فردا
به تخت و بخت دل ما توئي كه در هر حال
امير و پادشهي در نهان و در پيدا
در اين كشاكش و توفان هزار شمع خموش
شده ست و باز چراغ تو مانده ناميرا
به راه عشق حكايت نگشته ديگر گون
هنوز قصه ي ما نيست جز حديث «وفا»
1369

سه عاشقانه. اسماعیل وفا

سه غزل. اسماعیل وفا
از مجموعه این شنگ شهر آشوب
زآنكه اين خاك و هوا دفتر و ديوان منست
اندكي زآن همه بسيار شما زآن منست
در همه چرخ مرا نيست يكي اختر ليك
كيست آنكو كه غني تر زمن و جان منست
چو غباري بپراكندم خود را در باد
اينك اين خاك تمامي همه از آن منست
اي بهارانه! كه چون گل شكفي در لبخند
به زمستان من اين خنده بهاران منست
آي كولي وش زيبا خبرت هست آيا
كه دو چشم تو يكي بيت زديوان منست؟ـ
و پريشاني آن زلف شبآلوده‌ي شاد
باعث جمعيت جان پريشان منست
شهر اي شهر تو لبريز شو از زيبائي
كه گل باغ تو در دم به گلستان منست
سهم شاعر به جهان چيست «وفا »غير جهان
وندر آن، آنچه نوازشگر چشمان منست

***
چو عاشقم به جهان وآنچه اندر‌او پيداست
چه غم ز مرگ كه او هم به چشم من زيباست
زخاك بر شده اين دل و ديدگان تو نيز
كه خون من زخيالش هميشه پر رؤياست ـ
وباز بذر دل و ديدگان ما اي يار
به كشتزار جهان بي گمان بدان روياست
زقامتت به قيامت يقين نمودم و عشق
چنين سرود كه عاشق هماره ناميراست‌ـ
ومن به چشم تو بردم هزار سجده به شوق
كه ديدگان تو از آفريدگان خداست
ميان معبد و معبود و عابد اي محبوب
تقارن است و تباين هميشه نا پيداست‌ ـ
و پختگان طريقت به تجربت گفتند
تباين ار كه بود بي گمان ز خامي ماست
بيا «وفا» كه جهان غير رهگذاري نيست
به گام عشق گرش طي كنيم سخت رواست

***
به هركجا كه روم كوي كوي يار من است
جهان تلالوئي از سايه‌ي نگار من است
ز دوزخم چه هراس و به جنتم چه اميد
كه هر دو دركنف يار گلعذار من است
به يار خاكي خود آنكه ياد نرگس او
هميشه خار دل و چشم اشكبار من است
شبي زعشق سرودم :كه ات چنين رخ داد
كه آتش رخ ات اي ماهرخ شرار من است
چنين سرود به چشمان يار من آن يار
هرآنچه هست زرأي جهان مدار من است
به گرد آن گل رخساره سنبل مستش
ز سنبل من و گيسوي تابدار من است
نهان به نرگس مستانه اش زريست نهان
ميان شهد و شرابي كه هم عيار من است
به زير آتش انساني لبانش نيز
نشانه ايست زخالي كه يادگار من است
ترا چو ناز نگارت نيازمند كند
بدان كه ناز و نياز ار كه هست كار من است
من عشق و عاشق و معشوقه ام، وآنچه كه هست
به اختيار تو نبٌوَد به اختيار من است
«وفا» خموش ممان پرده در بخوان غزلي
كه هست شوري اگر درميان زيار من است

غزل. اسماعیل وفا

عاشقانه. اسماعیل وفا

از مجموعه شعر منتشر شده: این شنگ شهر آشوب
چه شود به خلوت خود اگر، به شبي سيه بكشانمت
نه گلاب وگل، كه به مقدمت، دو سه جام مي بفشانمت
در خانه ببندم و پرده ها، بكشم به پشت دريچه ها
كه كسي نبيند و جامه ها، بدرانيم! بدرانمت
فكنم، فكني همه در شرر، كه چو كفر و دين همه سر به سر
بشوند شعله و شعله ور، پس از آن بسي بستانمت
زتنت به بوسه‌ي بي امان ،زتو جان و جان بدهم به تو
كه چنانكه از تو چشيده ام، زتن و زجان بچشانمت
چو بجز من و تو و جز هوس، به سرا، نه شيخ و نه هيچكس
زپي تو همچو گذشته ها، بدوم من و، بدوانمت
تو چو آهوان گريز پا، چو پلنگ تشنه من از قفا
برسم كه كشًم ترا و ولي، نكًشم به بر بٍكشانمت
چو درخت ميوه‌ي باغ عدن، بكشم به برتن نازكت
ونهان ز ديده‌ي باغبان، بخمانمت بتكانمت
چو زميوه هاي تو خسته شد، لب و دست و ديده ي تشنه ام
بنشينمت به مقابل وبه هزار واژه بناممت
گل من دلم ،دل من گلم ، عسل و گلاب و مي و هلم
مه و موج و كشتي و ساحلم، چه بگويمت چه بخوانمت
تو بگو چگونه بنوشم از، نه لبت، دو چشم سياه تو
كه تو بيكرانه به حسني و من ناتوان نتوانمت
تو بگو كه چگونه ميتوان، به نهايت تو رهي گشود
مگر آنكه ز راه «وفا» شبي، بشناسمت، و بدانمت

نامش هر چه بادا باد.اسماعیل وفا

نامش هر چه بادا باد
اسماعیل وفا

نامش هر چه بادا باد
آن فراتر از نام
تمام نامها و بی هیچ نامی
آن که اگر هستیم
از کرامت اوست و نه لیاقت ما
در این دوزخ دروغ بی شعله ی ستم
که نور بوی نا میدهد
که هر کس در خویش
خلاصه و خلاصه تر میشود
که هر کس تنها گرداگرد خویش حصاری بر آورده است
واجساد دیریست جانها را بلعیده اند
و اجسام به کمال خود رسیده اند بی هیچ روحی.

نامش هر چه بادا باد
باورش دارم بی هیچ درخواستی
باورش دارم بی هیچ هراس ازقیامتی
و قیامت را باور ندارم
که در من هر روز قیامتی است
و ترازوها در کارند....
چهارم ژوئیه 2010

کاش... اسماعیل وفا یغمایی

کاش...
اسماعیل وفا یغمایی
کاش امیر مطربان بودی با رویا یت
تا جهانی را به طرب می آوردی
با ضرباهنگ دف و چنگت
کاش سالار شاعران بودی
یا پادشاه صورتگران
تا میسرودی و نقش میزدی
زیباترین غزلها و غزالها را
برای جهانیان

آه
در کابوسهای مردگان به سفر رفتی و خفتی
و با رویایی و مقراضی به جهان زندگان باز گشتی
و پیرامون تو و قیچی خونینیت
این همه جسد و این همه تاریکی
آه کاش امیر مطربان بودی ای مرد
یا سالار شاعران
یا پادشاه صورتگران
یا.....
سوم ژوئیه 2010

و منجمله در تعریف آخوند

و منجمله در تعریف آخوند....
اسماعیل وفا یغمائی

و منجمله در تعریف« آخوند»
می توان دید و شنید و گفت و خندید
وسر در گریبان کشید و گریست
که: به عمری با تو از«فدا و صداقت» میگوید
و خود به وقاحت بر بالهای دروغ
هر روز بر اوجی تازه تر میپوید
و شاید باید اندیشید
که راستی دروغ است و جنایت،
ودروغ سراپا اصالت.


بیرحمانه به یکدیگر لبخند میزنیم
و در چشمان یکدیگر می نگریم
بی آنکه به یاد آوریم که فخر جهان بودیم ما
فخر جهان بودی تو و فخر جهان بودم من
بی آنکه ناممان را کسی بداند
و ناممان را بر قلبها نوشته بودند
از آن رو که صبورانی در هوای ظفر نبودیم ما
که زیبائی «راستی» و عظمت «درد» ما را به راه کشاند
و زیبائی «راستان» که هنوز و همیشه برتر از شهیدانند*
وبر آن بودیم تا مشتی ستاره که عطر خدا را میپراکنند
برون کشیده از ژرفای دورترین آسمان نثار مردمان کنیم
بنگر که چه بودیم و چه شدیم ما!.


چرا دروغ اینقدر پر شکوه و زیباست؟
وبه کجا میروم من
که در نیمه راه مقصد
به یاد مبدء در اشک حسرت شکسته ام
واز فاصله هول حقیقت و واقعیت درخون نشسته ،
آه، افسانه «خدا» را به کناری نه
«فرقان» را فرو بند و شمع را خاموش کن
«علی» و «کلامش» را واگذار
لب از ستایش «حسین و زینب» فروبند
و بگذار تا در همهمه ساده ترین زائران صادق بیارامند
و بر خیز
که چون منی و چون توئی را همان به
که «شیطان» را به امامت «شریح قاضی» به نماز ایستیم.
بیست و هفت ژوئن دو هزار و ده


(وَمَنْ يُطِعِ اللّهَ وَالرَّسُولَ فَأُولِئِکَ مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ وَالصِّدِّيقِينَ وَالشُّهداءِ وَالصَّالِحِينَ وَحَسُنَ أُولِئِکَ رَفِيقاً؛(نسا 69).

اسماعیل وفا معرفت

معرفت
از سری مجموعه شعرهای شناخت
اسماعیل وفا

دریغی نیست ، اما
عمری گذشت و رفت و به پیری می نگرم، دریغا!
این حقیقت را
که عظیم ترین بادکنک
هر چه فراتر، فروتر
و هر چه عظیم تر، تهی تر
در فرودست اما
کوچکترین سنگریزه کوهساری بی نشان
از خویشتن سرشار است و حقیقی
وزمین ثقل او را حس میکند.


عمری گذشت و رفت و به پیری مینگرم، دریغا
بادا که دیگران به شباب و به شتاب دریابند
پیش از وزیدن باد و خاموشی شمع
و پیش از انکه سایه های سرخ این همه کشته محو شود
بادا که دیگران به شباب دریابند...
22/ژوئن/2010

چهار شعر از مجموعه مزمورهای زمینی

مزمورهاى زمينى
اسماعيل وفا يغمائى
درآبهاى گذشته بشارتى نيست
در آبهاى گذشته بشارتى نيست
اگر چه خاطرات بر زمان چيره مى شوند.
در جزيره هاى سكوت و مه بشارتى نيست
در سفينه هاى خاموش
و مردگان مقدس.

پارو بر آوريم
بادبان بركشيم
و بى آنكه لنگر گاهى بجوئيم
تا خيابانهاى فردا بگذريم.


در آبهاى گذشته بشارتى نيست
و دست هاى در گذشته زيستگان
خيس خون كودكان فرداست.


از فراز خويشتن

از فراز خويشتن
جهان را نگريستن (چون كوهى)
از خويش بر آمدن چون شعله اى
و دريا وار سر بر خويش كوفتن
تا آن هنگام كه آدميان را نگاهى وشعله اى باشى
در تنهائى خويش

در تطاول توفان
تلاش من بشارت ساحلهاست
يا شايد ستايش سكوت
در جرنگاجرنگ سرودهاى سرد افتخار!
تا نواى جهان شنيده شود.
كار من شايد فرو بستن پلكهاست
در زمانى كه شب تفسير مى شود
كار من سخن گفتن از قلب آدمى است
و دستهايش
در سرماى كهكشان.

در اعماق
دواير در هم زمان در يكديگر مى چرخند
و جهان در ارتفاع انسان گسترده مى شود
كار من سخن گفتن از انسانست
در ژرفاها
وحتى
هنگام
كه در خود فرو غلتيده است.


بر ابتذال دشنه اى فرود آور

بر ابتذال دشنه اى فرود آور
حتى اگر در قلب تو باشد
يا قلب من باشد
فرجام
زندگى است
يا مرگى كه فضيلت زندگانست.


نگاه كن

نگاه كن
بلاهت آغاز شادى هاى شگفت است
و لبخنده ها تجسد بهتا نى درشت بر خويشتن
با من هيچ بهتانى نيست
براى تو شادى عميق ترين اندوه
و قطره اى حقيقت را اورده ام.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
انتخاب از مجموعه شعر مزمورهاى زمينى انتشار 1368

پیش از تیر باران. اسماعیل وفا

پيش از تيرباران
اسماعيل
مردگان
در دور دستان
تا بيارايند ديوارى
گرم در كارند،
و به روى هم مي انبارند[ در ژرفاى تاريكى]
تكه
تكه
صخره هاى تيره ي شب را.
پشت آن ديوار[ وقتى صبح مى آيد]
قلب ما با ضربه ى تاريك مرگى ناگهانى
ناگهان
تاجاودان
خاموش خواهد شد!
پشت آن ديوار،
خون ما بر خاك خواهد ريخت
و دريغا!
ساعتى باقى ست تا آن لحظه، اما
نيست با ما هيچ چيزى!
نه گلى!
نه سيب سرخى!
نه يكى قطره ى زلال وسرد باران
كه در آن چونان گذشته ها
با مشامى يا نگاهى يا زبانى مشترك،
با هم درآميزيم.
در شب تاريك تا ديوار ظلمت
[تا بدانجا كه دريچه هاى تاريك فراموشى
باز مى گردند]
چند گامى بيش باقى نيست
هيچ چيزى نيست باما
آه
اما
دستها و گامها و نغمه هامان
با همه عريانى پيشّ از خموشى همچنان با ماست،
تو براى من بخوان آواز
من هماواز توبر اين خاكهاى مهربان و خوب
كه برآن با شادمانى هاى سودائى
عشق ورزيديم و نوشيديم و جنگيديم
بى هراس از مرگ
پاى خواهم كوفت در رقصى نشاط آور،
كس نداند گر
زندگى مى خواندآخر
از فروغ واپسينِ چشمهاى ما،
ما براى زندگى [نى مرگ] مى ميريم
نام پاك زندگى را بى زبونى پاس بايد داشت
نام خاك و نام برگ و نام باران را،
گر چه در كارند اين چشمان مات و منجمد
وين دستهاى استخوانى
و به روى هم مى انبارند در ژرفاى تاريكى
صخره هاى تيره ى شب را.
فرصتى باقى نمانده
فرصتى باقى نمانده
تو بخوان اى يار با عشقى جنون آسا
كه فردا
باز هم بى ما
جام زرين شراب آفتاب آسمانى
برمى آيد
مست مى سازد جهان را
و درآواهاى سوزان محو مى سازد
آنچنان كه مردگان
ديوارها و سايه هاى مردگان را...ٍ
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
برگرفته از مجموعه شعرٍٍٍٍچهارفصل در طبيعت سوم، دفتر سومٍٍ

تمام رعدها و برقها آنجاست.اسماعیل وفا

تمام رعدها و برقها آنجاست
اسماعیل وفا
اگر چه هیچ رعدی نیست
برقی نیست
بارانی!
اگر چه هیچ بانگی نیست
بادی نیست
توفانی!
[در اینجائی که ما هستیم
پر امید یا نومید
نشسته، خسته وبشکسته پر چانه!
و یا بیداروبس ستواروبس خاموش و فرزانه]
در اینجا ای رفیقان هیچ چیزی نی ازینها
پیشتر بوده،
و یا اینکه ازاینها بعد ترها میشود پیدا،
در اینجا و دراینجاها
نه درپاریس یا لندن و یا بیدرکجا هائی
که سی سالست میپوئیم و میجوئیم

ومیگوئیم ومیخشکیم و میروئیم
گذرگاهان رعد و آذرخش بام ایران نیست
گرامی مطلع زاینده ی خورشید تابان نیست،
اگر رعد و اگر برقی و توفانی ،
اگر خورشید تابانی
نمیدانم چه وقت و کی؟ ولی دانم که بی تردید
در ایرانست و تهرانست
ودر تبریز و یزد و اصفهان مشهد وخاش و سروانست
و درگیلان و کردستان وکاشان و بلوچستان و کرمانست
و در هر کوره ده هر شهر
ازا مواج خزرتا ساحل دریای عمانست
در آنجائی که امواج بزرگ ملت ایران
چه در زنجیر یا آزاد
خروشان و غریوانست.


اگر چه هیچ رعدی نیست
برقی نیست
بارانی
تمام رعدها و برقها آنجاست
و گر که رعد و برقی نیست ایندم،
بی گمان در آسمانی واقعی
با ریشه هایش در درون خاک و مردم زاده خواهد شد
و یک دریا ی بی پایان جهنم
بر سر و بنیان استبداد خواهد ریخت.
اسماعیل وفا
پانزده می دو هزار و ده

روشن تر از خورشید. اسماعیل وفا

روشن تر از خورشید
اسماعیل وفا
خورشیدی در برون
و خورشیدی در درون
روشن تر از خورشید است است
روشن تر از خورشید است زمان
وقتی میگذرد در پشت سر
وطلوع میکند اندک اندک در برابر
وپنهانی ترین حقایق در روشنایش قابل رویت میشوند
حتی اگر شب غلیظ تر از تقدس باشد
آه!
چرا نمی دانستم
چرا تا حالا نمی دانستم
که روشن تر از خورشید است زمان
و چرا نمی خواهند بدانند
که تاریکترین دروغها در پرتوهای زمان
در شرم از عریانی غم انگیز خویش
در برابر چشمها سر فرو میافکنند
وقتی میگذرد زمان
و طلوع میکند
روشن تر از خورشید
در پشت نی نی چشمان ما
بیست و شش اوریل 2010

در ستایش تاختن. اسماعیل وفا یغمائی

 در آور زتن پیرهن را

که ابرست و ماهست وبرق است و توفان و باران

و راهی که هر سنگ آن باز کردست بهر تو چشمان

بتازان تنت را

بتازان تنت را

چنان اسب مستی

میان شب و باد و توفان

بهل تا برآید

زهر ضربه، سمضربه ی اسب تن از دل سنگها آذرخشان

که گندم نمیپرسد از خود:

چرا من برویم

که باران نمیپرسد از خود:

چرا من ببارم

که توفان نمیپرسد از خود:

چرا من بتازم

که قانون بودن چنین میسراید

که بایست روئید و بارید و تازید

کنون ای تو آمیزه ی پیکر و جان

بر این رود بسپار تن را به قانون رفتن

بروی و ببار و بتازان

که هرچند تو نیز چون کوه البرزو چون آسمان فرازش

نه چندان جوانی

ولی تا زمانی

کز ابرنهان آذرخش گران بر جهد شعله زارت کند شادی مرگ

بتازان تنت را

چنان اسب مستی

که ابرست و ماهست و برقست و توفان و باران...

بیست و ششم آوریل 2010

و می اندیشم در این شبها. اسماعیل وفا

و مي انديشم در اين شبها

اسماعيل وفا يغمائي

…ودرايامي كه مي آيد
اگرماهي بتابد
[كه گمان دارم كه مي تابد]
و اگر ابري ببارد
[كه گمان دارم كه مي بارد…]
مي انديشم در اين شبهاي بي آئين
به ايامي كه مي آيد.


و مي انديشم به ايامي كه مي آيد
و در آن از خادمان و خائنان ودلقكان روزگار ما،
و از ما
هيچ نقشي و نشاني نيست،
همچومشتي شن ميان ژرف دريائي
استخوانها ي تمام خبره جلادان نهان گشته ست
وتمام دستهاي وحشي وشلاقهاي خون چكان
خاك گرديده ست ومقهور زمان گشته ست
و فرو خشكيده بر سا طور براق كهن
وخنجر تاريك سرد تيز
خونهاي شهيدان نيز
و وزيده بادها بر اقتدار مضحك اين ناتواناني
كه مي ليسد زبان مرگ نرمانرم ــ
خون سردشان را در جگرهاشان
و نمي دانند و مي رانند بر ارابه هاشان گرم.

***
نرم نرمك باد مي آيد،
شمع مي ميرد به روي ميز،
جام مي بي آنكه دستي
مى شود لبريزو خالي ميشود،
پرده ها مي پوسد و
گم ميشود ناگاه
نوبهارتازه در پائيز…
و مي انديشم در اين شبهاي بي آئين
كه درآن ايام،
تنها
داوري مانده ست برجا
وچگونه ساكنان شهر فردا
يادها را
ياد مي آرند…

رویای بهاری. اسماعیل وفا. و برای مرضیه عزیزم

رویای بهاری
مرضیه در آغاز بهار متولد شد و هنگامه یگانه دردانه او در آغاز این بهار به ابدیت پیوست .بر سر خاک هنگامه نخواستم مزاحم او شوم و بر خستگی اش بیفزایم اکنون این غزل را به مرضیه و یاد هنگامه عزیز هدیه میکنم که ما بوده ایم هستیم و خواهیم بود. مرگی در کار نیست تنها تحول است و بس.اسماعیل وفا

خوابم به گل نشست و بهار آمدم به خواب
با جامه اي ز شبنم و لبخند و آفتاب
با چهره اي ز برگ گل و بوي‌پاك خاك
با ديده اي ز نرگس و اشكي در آن ،گلاب
در آن گلاب و اشك چه ديدم چو در چكيد
از چشم او به ديد‌ه‌ي من در عميق خواب
محرم نمانده هيچكس اي يار ورنه آه
مي گفتم آنچه بود در آن اشك در حجاب
با من بهار گفت: نگه كن !چه بوده اي
گه باد و گاه آتش وگه خاك و گاه آب
گه پرتو ستاره‌ي گمنام دور دست
تابيده از عميق شبي، تاكجا ؟سراب!
چرخان ميان ساقه‌ي گندم چو خون نان
حيران ميان شاخه‌ي انگور تا شراب
غلغل كنان زرطل طبيعت به جام خاك
از شيب نا گشوده‌ي اسرار تا شباب
وآنگه دوباره شيب و از آن شيب در نشيب
گم گشته در تلاطم عالم يكي حباب
تا باز آن حباب كجا رخ عيان كند
ناداده است هيچكس اين راز را جواب
هركس فسانه اي به لب آورد و دور چرخ
آن را فرو كشيد و نهان كرد با شتاب
برخيز اي جرقه‌ي فاني كه از ازل
تا بيكرانه يكسره راز است ناب ناب
عيد است و چار عنصر هستي زشش جهت
بنگر چگونه يكسره‌در شوروانقلاب
گل در چمن دوباره‌به رقص است و زلف بيد
در دست باد صبح در آمد به پيچ و تاب
دستي بر آر چون گل و جامي و، مست شو
«زآن پيشتر كه عالم فاني شود خراب»( از حافظ است)
سهمي زهستي از تو و با توست باز كن
چشمان خود «وفا» كه بهار است و آفتاب

ترانه بارون می باره.اسماعیل وفا

بارون می باره ، بارون می باره ...!
این ترانه و شش ترانه دیگر را با ملودیهای ابتدائی آن در سال هزار و سیصد و شصت و هفت به درخواست پسرم که آنموقع چهار ساله بود و از من تقاضای چند ترانه برای خودش و دوستانش کرد سرودم. سالها بعد این ترانه با صدای خانم مرضیه عزیز و استاد شمس اجرا شد. اسماعیل وفا

بارون می باره...بارون می باره...

از ابرا داره آسمون می باره

توی هر قطره اشک ستاره

داره رو گل و گلدون می باره

بارون می باره...بارون می باره...بارون می باره...بارون می باره...

نیگا کن توی آسمون آینه ها رو

تو هر قطره ای عکس شهرای مارو

زمین جگر تشنه واکن لبارو

بنوش قطره های شراب خدا رو

غماتو فراموش کن

تا می تونی می نوش کن

با رنگای دیوونه ی خود
چشامونو مدهوش کن
چشامونو مدهوش کن...

نگاه کن که ابرا چقدر شاد می بارن

با آواز و با شور و فریاد می بارن

می بارن ، تموم میشن و میرن اما

به هرگوشه ای بذر میلاد می بارن
به هرگوشه ای بذر میلاد می بارن

تو هم همچو ابر بهار

به دشت های فردا ببار

تموم شو، گذر کن، برو

بمون در هزار تا بهار

بارون می باره...بارون می باره...بارون می باره...بارون می باره...

غزل. اسماعیل وفا.پنجم مارس دو هزار و ده

غزل
اسماعیل وفا
پنجم مارس دو هزار و ده

می دانم
برده تن خویشم
چون مینوشم وتنفس میکنم
چون بر میخیزم و میخوابم
چون در انتظار پزشک انتظار میکشم
چون در پایان ماه دریافت میکنم و میپردازم.


می دانم و رنج میکشم
که برده تن خویشم
چون از پله ها فرود می آیم و فرا میروم
چون پنجره رو به خیابان را باز میکنم
برای هوای تازه
و میبندم رو بر سرمای شب و دشنه های کوچکش.


می دانم
برده تن خویشم
برده تن خویشم که بر جان من آرمیده است
مغرور از اقتدار و سالاری خویش
از نخستین سپیده تا نخستین ستاره
در میان میلیونها تن که برده تن خویشند
چون با همند و چون تنهایند
چون خفته اند و چون بیدارند
چون غمگینند و شاد
یا شکست خورده و یا فاتح.

می دانم برده تن خویشم
می دانم و رنج میکشم وگاه
به مرگ می اندیشم که مرا آزاد میکند، و تو
که میدانم تن من برده ی جان من میشود
ای جان من
چون به میعاد تو میایم بی هیچ ثقلی
چون برشی نازک از نسیم صبح
در بشقاب سپیده دم نخستین بامداد پاکیزه جهان
و تن من برده ی جان من میشود
چون در آغوشت میکشم
و تن من فراموش میشود
چون لبانت را میبوسم
و پلکهایم را میبندم
تا جهانی دیگر را تماشا کنم
در رهگذر عابران حیرتزده....
پنجم مارس 2010